Άφωνος μουσουργός στην Αμαλίας

Ακούω τα νέα, παρακολουθώ με ξένα σχόλια τις διαδηλώσεις, τη βία, το υβρεολόγιο εντός του Κοινοβουλίου. Έτσι κι αλλιώς, δεν είναι ικανή η αρχιτεκτονική του άχαρου Οθωνικού ανακτόρου να μεταβάλει τις συνήθειες και το λόγο των υψηλόμισθων παρεπιδημούντων κοτζαμπάσηδων. Σχεδόν πετάγομαι αξημέρωτα με το αίσθημα του κενού, να αρπαχτώ από τη ράχη του βιβλίου που διαβάζω, γιατί τέτοιες ώρες μεταξύ ύπνου και ξύπνου παίρνουν τα χάρτινα αντικείμενα τις μαγικές τους διαστάσεις... Η κανονική σελίδα γίνεται σχεδία- προς τα πού όμως πλέει;...
Έπειτα μαθαίνω για τους θανάτους των τραπεζικών υπαλλήλων. Αρχίζει το όλο πράγμα να παίρνει τις διαστάσεις άγους. Πρώτα οι αυτοκτονίες των απελπισμένων, τώρα η απροσεξία ή κι ο δόλος της ανθρωποθυσίας.
Σκέφτομαι τον ποιητή που είδε και είδε στις λεωφόρους των Αθηνών όσο κυκλοφορούσε παραγνωρισμένος μέχρι το βαθύ γήρας. Φωτιές,αληθινούς εφιάλτες που οι άλλοι τους παίρναν για υπερρεαλιστικά γυμνάσματα. Όμως συζητούσε, όπως του επιτρεπόταν, με άλλους πλάνητες.

Μίλτος Σαχτούρης, Ο Μότσαρτ

O Mότσαρτ μ' ένα μαύρο σκύλο τριγυρίζει τα καμμένα
σπίτια· ψάχνει κει μέσα στην καφτή τέφρα και την καρβου-
νίλα.
Σε μερικές γωνιές δεν έχουν ακόμη σβήσει οι φωτιές...

―ΠAPAΞENO -λέει- ΠOYΘENA ΔEN AKOYΓETAI
ΠIA H MOYΣIKH MOY...

Πατριδογνωσία -γ΄"Η Αγνώριστη"

Τικ: η αναζήτηση των ημερομηνιών
Τοκ: η αναζήτηση εισιτηρίου, συχνά με την αγωνία του συναλλάγματος
Τικ: να φτιάχνω συγκεντρωμένος τις αποσκευές, ανάμεσα σε δυο ανάγκες- να φέρω τεκμήρια της αγάπης και να μην εξαντλήσω τη μέση μου
Τοκ: να παίρνω το δρόμο προς το αεροδρόμιο με προσμονή για τις μέρες που έρχονται στην πατρίδα, με στενοχώρια για όσα επ' ολίγον διακόπτονται στη δεύτερη πατρίδα
Τικ: πάνω από την Αστυπάλαια με πορεία προς Βορρά (ο πηγαιμός)
Τοκ: πάνω από την Αμοργό με πορεία προς Νότο (ο γυρισμός)
Έτσι, ανάμεσα στα άλλα ωρολόγια, έχω κι ετούτον τον μετρονόμο μιας ιδιωτικής μουσικής, κάποτε largo, άλλοτε andante moderato. Όμως, ενώ παίζει ο εαυτός το τσέμπαλο του, κι επειδή το μοτίβο έχει κάποιες σταθερές κινήσεις και τόνους, το μάτι αρχίζει να παρατηρεί το δωμάτιο, δε φοβάται μήπως και χάσει τη μελωδία, το αρμονικό και το παράφωνο. Εδώ στο χαλί βρίσκονται ποταμοί και λίμνες και θάλασσες. Στους τοίχους είναι οι οροσειρές, τα λίγα δάση, οι λευκώνες. Και στη θέση των παραθύρων θα ήταν τα πρόσωπα των ανθρώπων, όμως αυτά είναι σφαλιστά ή αποτρόπαια.
Σκηνή στο λεωφορείο που με πήγαινε βιαστικό στο αεροδρόμιο, κι είχα ραντιστεί από μια σιγανή βροχή, κυριακάτικη, πικροστάλαχτη: Από το βάθος έρχεται νευρική μια τριαντάρα- όμορφα χαρακτηριστικά, μαλλιά κάπως μακρυά, ρούχα που παραπέμπουν σε επαγγελματία του αεροδρομίου ή κάτι σχετικό (απ'αυτούς που πωλούν ή μας φρουρούν). Φωνάζει στον οδηγό "Να πάτε πίσω και να τους κάνετε συστάσεις, δεν είναι δυνατόν να τους έχω πει δυο φορές να κλείσουν το παράθυρο και να με αγνοούν ενώ βρίσκομαι στη χώρα μου. Πρέπει να μας σέβονται, πείτε τους αμέσως αλλιώς θα καλέσω την αστυνομία. Δε θέλω να σας δημιουργήσω προβλήματα." Ο διπλανός μου εξηγεί στη γυναίκα του (είναι σαραντάρηδες) ότι πρόκειται μάλλον για τίποτα μετανάστες. Μεγαλόφωνα λέω: "Μα δε θα έλεγε το ίδιο αν ήταν Έλληνες αυτοί που κρατούσαν ανοιχτό το παράθυρο;" Ο κύριος απαντά νευρικά ότι δεν θα μπει σε πολιτική συζήτηση κι ότι έτσι κι αλλιώς παραέγινε η κατάσταση. Φεύγω προς άλλη θέση φωνάζοντας ότι έγιναν όλοι τόσο εύκολα ρατσιστές και την κατάντησαν τη χώρα αγνώριστη. Σύντομα θα χρειάζεται τέστ DNA για να δούμε αν κάποιος έχει το δικαίωμα της αναπνοής ή να ανοίξει το παράθυρο. Με τρόμαξε η σιωπή όλων τριγύρω, σα να μη συνέβαινε τίποτα, να ήταν σε άλλο όχημα ή να έπλεαν βαλσαμωμένοι σε λάδι. Μόνο ένα ηλικιωμένο ζευγάρι με κοίταξε και χαμογέλασε, ενθαρρύνοντας.

Ασύχναστοι δρόμοι το βράδυ...

Εκεί που την ημέρα δεν ακούς ούτε καν την αναπνοή σου από το θόρυβο των αυτοκινήτων, των λεωφορείων, των μηχανών, των ψιθύρων των άλλων περαστικών που εν-δυο, εν-δυο προς κάποιο χρέος παρελαύνουν, τη νύχτα αντιλαμβάνεσαι περισσότερα και βλέπεις λεπτομέρειες στο ασύχναστο τώρα πέρασμα. Όποιος έχει ιδέαν από την ανθρωπογεωγραφία της αστικής θλίψης, ξέρει ότι στη γωνία Αλεξάνδρας και Πατησίων, εκεί στις παρυφές του Πεδίου του Άρεως, δε θά'βρει νηφαλιότητα, ούτε τα αλαφροπατήματα των τακουνιών της Σκουφά. Ο εποχούμενος σε κρατική μοτοσυκλέτα αστυνομικός διαπληκτίζεται με διαβάτη που περπατα στην άκρη του δρόμου, ζαλισμένος ποιος ξέρει από τι... "Τι κάνεις ρε μαλάκα; Πάνε στην άκρη μαλάκα! Δε βλέπεις το πεζοδρόμιο μαλάκα;" Σκέφτεται προς στιγμήν να σταματήσει "για τα περαιτέρω". Ο διαβάτης συνεχίζει να κατεβαίνει το δρόμο κάτι απαντώντας, μέσα απ'τα δόντια του. Ο αστυνομικός σκέφτεται την καθυστέρηση που θα του προκαλούσε η διερεύνηση "των περαιτέρω" κι εκνευρισμένος κάνει παράνομα αναστροφή και συνεχίζει στην αντίθετη κατεύθυνση μαρσάροντας.
Ποικιλίες κατσαπλιάδων και τραμπούκων πάντα ευδοκιμούσαν στην Ελλάδα για ιδιαίτερους λόγους: η ψυχοπαθολογία της οικογένειας, η ανάγκη αυτοβεβαίωσης σε δύσκολα κοινωνικά περιβάλλοντα της υπαίθρου. Μα ήταν αυτοδίδακτες . Δε χρειαζόταν να τελειώνουν ακαδημίες που χρηματοδοτούνται απ' τους φόρους όσων περιλούζονται με τον τίτλο του κατά συρροήν μαλάκα.

Ξεκάνοντας... Undoing...

Πώς γιατρεύεις την εικόνα;
Κόβοντάς την σε μικρά κομμάτια, μέχρι που γίνεται συμφυρμός απροσδιόριστης προέλευσης πίξελ. Όπως διαλύεις την εντύπωση και τη λεκτική της διατύπωση σε πληθώρα από νιφάδες κομφετί "ναι μεν, αλλά...", "ναι μεν, αλλά...", "ναι μεν, αλλά...". Η ζωή βεβαίως ναι, αλλά και οι περιουσίες; Τα ουσιαστικά προβλήματα βεβαίως ναι, αλλά και η κοινωνική ειρήνη κι η ασφάλεια; Η συνοφρυωμένη νεολαία βεβαίως ναι, αλλά κι η διεθνής εικόνα της χώρας μας; Τέτοια.
Πώς γιατρεύεις την εικόνα;
Καλύπτοντάς την με άλλες πιο θωπευτικές στα μάτια.
Παραδείγματος χάριν:

Το βλέπεις στη φωτιά, με τόση απελπισία στο συμβολισμό της. Να καίγεται: ό,τι δεν μπορεί να κρεμάσει ονειροφαντασίες των παιδιών, ό,τι στήνεται ως προοίμιο για ψώνια στην Ερμού, ό,τι προσκαλεί για ποιο ξεφάντωμα, ποιων ημερών...

Μετά εννιά μέρες το βλέπεις τσίλικο πάλι, άκαυστο, θαυματουργό να περιτριγυρίζεται αυτήν τη φορά από γιορτινές φλόγες και πυροτεχνήματα, με την άδεια του νόμου, με το δήμαρχο να πατάει το κουμπί και να λέει πως το θέαμα πρέπει να συνεχιστεί κι ότι, ασφαλώς, θα λειτουργήσει και το χωριό του Άη Βασίλη. Να γιατρέψουμε τις πληγές, λέει. Να γίνουμε όλοι ένα τσιρότο. Είθε...

Κάπου ανάμεσα στα δυο, σε ό,τι έγινε κι σε ό,τι ξέγινε, στέκονται οι ιδεονόμοι. Φαντάζομαι πως κι αυτοί είναι βέβαιοι ότι προσφέρουν έργο κοινωνικό, ότι προστατεύουν αξίες ή Αξίες ή την τιμή τους, να μην τους κακολογήσουν αργότερα πως "το θαύμα της Βηθλεέμ" συντελέστηκε κάπου στα γκραφίτι των Εξαρχείων, αντί της Πλατείας του Συντάγματος, ως ώφειλεν.
Και γι'αυτό αργούσαν τα εργαστήρια να δώσουν το πόρισμα της βαλλιστικής εξέτασης κι ο "Δημόκριτος" να αποφανθεί για τις "επίκτητες ύλες" που βρέθηκαν πάνω στη σφαίρα. Ήλπιζαν να ξαναφτιάξουν τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο, τσίλικο κι εκείνον, κι ό,τι έγινε να ξεγινόταν. Καμιά φορά όμως με τα συνώνυμα υπάρχουν νοηματικές αναντιστοιχίες ή αναντίστοιχες αποχρώσεις.

Υπέρ του Αδυνάτου

Στα σχολεία της γενιάς μου (εκεί στα τέλη του '70 και στο μεγάλο κόσμων μπλέντερ '80) πολύ πίστευαν στην αρχαιογνωσία. Έτσι, αποστήθισα λόγους ολόκληρους, αλλά κι επεισόδια τραγικού λόγου και παραθέματα από ιστορικούς, τι Θουκυδίδη, τι Ξενοφώντα, τι Αρριανό και τον πιο ταιριαστό στα minima των καιρών Πλούταρχο... Αργότερα είδα με έκπληξη το πρόγραμμα που κλήθηκα να υπηρετήσω ως δάσκαλος της γλώσσας μας, να παραμένει σχεδόν αναλλοίωτο, αλλά οι καιροί να το μεταθέτουν σε σφαίρα καθαρά "φιλολογική", όπως λέμε καγχαστικά για πράγματα που χρησιμοποιούνται ως επίχρυσα ποικίλματα.

Η διαφορά που παρατήρησα ήταν η σχετική προτίμηση προς ρητορικά κείμενα, τα οποία διδάσκονται εκτενέστερα. Ίσως ήταν η εποχή που κάποιοι αρπάχτηκαν, αξιοκρατικά βεβαίως, από την κρικέλα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου κι είπαν να εφαρμόσουν όσα έμαθαν στα βρετανικά κι αμερικανικά πανεπιστήμια, όπου έλαβαν περγαμηνές και τίτλους: αυτό το συνήθειο των "δισσών λόγων" και της ρητορικής απόδειξης το οποίο ανάπτυξαν ως εβδομαδιαίο παίγνιο οι εκεί ομάδες εκκολαπτόμενων λογίων, πολιτευτών και διευθυντικών στελεχών.

Ο Λυσέας σε τρυφερά συναδερφικά χέρια

Προσωπικά, αγαπώ τους δικανικούς, ένεκα που παλεύουν για χειροπιαστά πράγματα, ένα επίδομα, , κάποια κληρονομιά, την καταδίκη, την αθώωση, το φόβο της φυλακής ή της ατιμωρησίας. Εκεί οι αποδείξεις πρέπει να παρατεθούν πειστικές και συγκεκριμένες, οι μάρτυρες να εξεταστούν με έξυπνο τρόπο, τα συμπεράσματα να βαδίζουν λογικά στο Ζάλογγό τους.
Νομίζω ότι ήρθε ο καιρός της αναθεώρησης στις προτιμήσεις. Ήρθε η μέρα να εγκαινιαστεί ένα υβριδικό είδος, ώστε, σε ώρες που αρμόζει ο Επιτάφιος, να αναγιγνώσκεται στεντορεία τη φωνή κάτι δικανικό, ένα απολογητικό υπόμνημα λόγου χάριν. Όχι Λυσίας, όχι. Αλλά Επαμεινώνδας Κορκονέας (που ακούγεται ωραίο κι ελλαδίτικο) χτενισμένος από κάποιον μετρ στο είδος, κάποιον Κούγια, αυτόν που διακρίνεται στο τρίαθλον (λόγος, συνεντεύξεις πιπεράτες και πήδημα τοίχων και κιγκλιδωμάτων). Ύστερα, μπορούμε να ζητούμε από τους μαθητές να το μετατρέπουν σε αττικό λόγο, το αντίστροφο που λέμε. Ιδού:

Ο Ανδοκούγιας

"...ο θανών και η παρέα του, πριν έρθουν να συμμετάσχουν στο συγκεκριμένο πλήθος το οποίο είχε συγκεντρωθεί και θα επιτίθετο, όπως συνηθίζεται κάθε Σάββατο, στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ, είχαν πάει στο κλειστό κολυμβητήριο Χαλανδρίου, στον αγώνα πόλο Παναθηναϊκού-Ολυμπιακού και είχαν συμμετάσχει στα επεισόδια που σημειώθηκαν, επιφέροντας τον τραυματισμό πολιτών και του προπονητή του Ολυμπιακού, με τη ρήψη αντικειμένων και τη χρήση σιδηρολοστών». ... «Αλλωστε έχω πληροφορηθεί ότι οι νέοι αυτοί, ενώ κατοικούν στο Π.Ψυχικό και είναι γόνοι πλουσίων οικογενειών, συνηθίζουν να συχνάζουν στα Εξάρχεια, τα οποία επιλέγουν ως χώρο διασκέδασης, αλλά και σε διάφορα γήπεδα όπου προκαλούν επεισόδια, μην επιδεικνύοντας την αναμενόμενη συμπεριφορά και προσωπικότητα ενός 15άχρονου εφήβου». ... «Ο θανών είχε αποβληθεί από τη σχολή Μωραΐτη και άλλαζε συχνά σχολεία, γεγονός που αποτυπώνει μια αποκλίνουσα συμπεριφορά». ... «Βλέποντας σε απόσταση 10-15 μέτρων την ομάδα περίπου 30 ατόμων, μην μπορώντας να αναχαιτίσουμε την επιθετική τους πορεία και ευρισκόμενοι σε κατάσταση φόβου για την ίδια μας τη ζωή, κινηθήκαμε να φύγουμε στρέφοντας την πλάτη μας προς το μέρος τους. »Ταυτόχρονα, προκειμένου να διασφαλίσουμε τη διαφυγή μας, όντας ταραγμένος και φοβισμένος, αφού το πλήθος δεν ανέκοψε την πορεία του, παρά τη ρήψη χειροβομβίδας κρότου λάμψης από το συνάδελφό μου, έβγαλα το υπηρεσιακό μου όπλο από τη θήκη και, από το ένστικτο της αυτοσυντήρησης έριξα δύο προειδοποιητικές βολές στον αέρα, μπορεί και τρίτη, που δεν είχα συνειδητοποιήσει, αλλά μου την υπενθύμισε ο συγκατηγορούμενός μου». ... «δεν θα προέβαινα ποτέ σε μια τέτοια ακραία ενέργεια, δηλαδή στη χρήση του όπλου μου εναντίον οποιουδήποτε ανθρώπου, πολύ περισσότερο ενός εφήβου, δεδομένου ότι είμαι και εγώ πατέρας τριών ανήλικών παιδιών». ... «μόνη βεβαία και αδιαμφισβήτητη εκδοχή για το θανάσιμο τραυματισμό του είναι ο εξοστρακισμός μιας εκ των βολίδων που ερίφθησαν προειδοποιητικά στον αέρα, όπως από την αρχή ισχυρίζομαι» και ζητά να αφεθεί ελεύθερος άνευ περιοριστικών όρων και να απαλλαχθεί διά βουλεύματος.

Δε μετάνιωσα ποτέ για τα αρχαία που έμαθα, για τα κείμενα που ρέουν σαν ιώδιο στους ξεροπόταμους του μυαλού μου κάθε λίγο. Η αρχαιογνωσία μου τούτο μόνο το επίτευγμα κατόρθωσε, να γνωρίζω την Ώρα του Επιταφίου, να αναγνωρίζω την Ώρα του Ψεύδεσθαι και να έχω αυτήν τη λεγόμενη ενσυναίσθηση (empathy) για το πρότυπο χρυσό χιλιόγραμμο που φυραίνει στην προθήκη του κοντά στο Παρίσι.

Α! και να μην ξεχάσω, "Καλά Χριστούγεννα"

An accountant's December

The issue with December is not that it is the elusive month of resolutions and scrutinizing life-accounting, but the fact that it arrives too fast and all the more often. Tsarouhis in this self-portrait, indicates the reasons: it bears the prudent wings of Daedalus.

Keep your eyes shut, now...

Again, the Kindergarten of Morality attacks, sets limitations, purifies, soaks in Moraldine (a substance similar in effects to Betadine but for the "innocent souls of Youth"- for internal use only- Consult always your censor). In Tellogleion Foundation in Thessaloniki, an institution that is not famous after all for its avant-garde approach to visual arts and exhibitions, it has been organized a quite large exhibition of 347 etchings by Pablo Picasso.
Nevertheless, the Head of the Office for Secondary Education for Eastern Thessaloniki, Mr. Theodoulos Tapanides banned it as inappropriate for school visits taking into consideration the complaints of parents about the indecent scenes it contains.
"What if it is Picasso? Do you think that children should be allowed to see whatever is shown?..." This was the reply of the enlightened Head of the Office for Secondary Education to the reporter of a local newspaper (Makedonia)









St. Augustine pursuing the heretic.
Therefore, next Monday a committee of "experts" (Theodoulos, Theopiste, Theologia, Theodoulitsa, Theosofos) will visit the exhibition to decide upon its further actions. Strange it is though that they issued the ban, before seeing the drawings, all composed in 1968. Sure, Greeks do believe in words and the convincing power of Fama (which has a Greek linguistic derivation.)
Societies can be perfectly hypocritical and make it (their hypocrisy and its code) a common meeting ground for negotiating about essence and value, many societal realities try to form one language of politically correct common sense, one long sleeved conservatism, one apparatus for mental castration : I like it that the educational authorities are so caring and fragile/touchy to the messages of a demoralized modernity, while TV, the examples that youngsters copy from the cheap heroes of the screen, the discussions, the nicknames are all obscene.