Tuesday, May 24, 2011

Χωρίς του χρόνου άραγε την τυραννία;

Αλλιώς αναμετρώνται με το χρόνο οι Αμοντάουα
Με μεγάλο ενδιαφέρον διάβαζα γι'αυτήν τη φυλή της Αμαζονίας, τους Αμοντάουα που μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του '80 δεν την ήξερε κανείς και μακάρι να μην ήξερε και κανέναν. Τώρα στις φωτογραφίες τους, κλεμμένες από τους επιστήμονες, ανθρωπολόγους κι άλλους καραγωγείς της εξαφάνισης της ζωής μέσω της δημοσίευσης, εμφανίζονται σεμνά ντυμένοι, παντελονάκια, σορτς, μπλούζες, ακόμα και στα μικρότερα παιδιά. Στην περίπτωση που με ενδιαφέρει, η δημοσίευση αφορούσε την έκπληξη των γλωσσολόγων όταν ανακάλυψαν πως η γλώσσα τους δεν περιείχε κανέναν όρο για την αφηρημένη έννοια του χρόνου αλλά ούτε και όρους για τις διαιρέσεις του χρόνου που χωρίς αυτές θεωρείται αμνημόνευτος κι επικίνδυνα εύκαμπτος. Δεν υπάρχουν λέξεις για τις μέρες, την εβδομάδα, τους μήνες, τις εποχές, τα χρόνια. Το αριθμητικό τους σύστημα είναι περιορισμένο. Δεν κατονομάζουν περιόδους. Μόνη διάκρισή τους η χοντρική διαφοροποίηση σκοταδιού και φωτός. Η ερώτηση "πόσων χρονών ήσουν όταν.../είσαι;" δεν έχει νόημα για τους ευγενείς Αμαζόνιους. Παρατήρησαν οι ερευνητές κάτι εξαιρετικά πιο δυναμικό που τοποθετούσε τον άνθρωπο στο επίκεντρο μιας άλλως παραλυτικής αναμέτρησης με το αφηρημένο. Ενώ δεν ξέρουν την ηλικία τους με τον τρόπο της αριθμητικής, οι ίδιοι όσο ταξιδεύουν μέσα στον προσωπικό τους χρόνο αλλάζουν ονόματα κατά τις απαιτήσεις του νέου ρόλου τους μέσα στην κοινότητα και τον αναπροσδιορισμό της ταυτότητάς τους που αυτό το νέο στάδιο επιφέρει. Ο Κωστάκης λοιπόν όταν ξεσκολίσει από τα θαύματα και τα πάθη της παιδικής ηλικίας εγκαταλείπει το όνομά του που θα το αναλάβει κάποιο μικρότερο αδερφάκι. Ο ίδιος πιθανότατα θα γίνει όχι απλά Κώστας αλλά ίσως και Τζέημς, ίσως Νουρ ή Γιώργης. Αν αυτό δεν είναι δυναμικός χειρισμός του προσωπικού χρόνου, δεν ξέρω τι είναι. Εκείνη η τυμβωρυχία να ανακαλυφθεί δήθεν η μυστική συνέχεια, εκείνη η μανία μας με τις παιδικές φωτογραφίες και τα πιστοποιητικά κάθε είδους, τότε η γέννηση, τότε το ενδεικτικό της δευτέρας δημοτικού, τότε το αριστείον προόδου στην τρίτη γυμνασίου και ούτω καθεξής. Δεν έχω τίποτα εναντίον της πιστοποίησης του στιγμιοτύπου. Απλά διερωτώμαι αν αυτή η αρχειακή προσήλωση ανταποκρίνεται ακριβώς στη σημασία που είχαν τα αποδεδειγμένης στιγμής γεγονότα για τις ζωές μας. Υποστηρίζω ότι η ερώτηση είναι: "Μήπως και υπάρχουν αποφασιστικές τροπές, επανερμηνείες, βαθιές καταρρεύσεις ή αναζωογονήσεις μας που συνέβησαν χωρίς καμιά αρχειακή απόδειξη;" Πολλά μου έτυχαν εν κρυπτώ, κατ'όναρ, σε περιστάσεις που δε βρέθηκε ούτε μια φωτογραφική μηχανή, πόσω μάλλον ένας ληξίαρχος...


Οι ερμηνείες που επιχειρήθηκαν για τους Αμοντάουα είναι, όπως συνηθίζεται, ενδεικτικές των προθέσεων του διερμηνευτή: κάποιοι μίλησαν για την επίδραση που έχει η έλλειψη τεχνολογίας μέτρησης του χρόνου, η απουσία ρολογιών και ημεροδεικτών... Μα φαίνεται ότι η συναίσθηση της ροής του χρόνου ήταν αρκετά αρχαιότερη από την τεχνολογία των εργαστηρίων της Γενεύης. Κι αν ήθελαν, άνθρωποι που ζουν μέσα στη φύση, θα είχαν βρει πλήθος τέτοιων σημαδιών στο συνεχές του χρόνου. Από το χρώμα των φύλλων μέχρι το μήκος της σκιάς των δέντρων, πλημμυρίδες, γεννήσεις, θανάτους, ελεύσεις απρόσμενων επισκεπτών.


Εξάλλου παρατηρήθηκε και το εξής υπέροχο: όταν άρχιζαν να μαθαίνουν ξένες γλώσσες, δεν είχαν κανένα πρόβλημα να χρησιμοποιήσουν στη σωστή περίσταση τους χρόνους των ρημάτων και τους άλλους χρονικούς τυφλοσούρτες (ημερομηνίες, χρονολογίες, ενδείξεις ύστερου και πρότερου). Από δύναμη λοιπόν κι όχι από άγνοια οι Αμοντάουα...

Labels: , , ,

Sunday, April 25, 2010

basics

While working on a small presentation,
I mumbled with considerable satisfaction few basic sentences I have not thought of lately...
so busy with the pragmatics of my daily details and anxieties...
so ready to become a subject in/of misery...

The text, on my slide, goes as follows:
The pioneer of British Cultural Studies, Raymond Williams, fifty years ago, wrote in his inspiring essay “Culture is ordinary” (1958):
‘Every human society has its own shape, purposes, meanings… (and) … expresses these in institutions, arts and learning… A culture has two aspects: the known meanings and directions which its members are trained to; the new observations and meanings which are offered and tested’

The issue becomes complicated though once we consider that the known meanings are the only valid and permitted ones, or once we celebrate the new observations and meanings as if they are mainstream and institutionalized.

Labels: ,

Monday, March 16, 2009

أهلا و سهلا



March 29th, 2009

Al-Hussein Cultural Centre, Municipality of Greater Amman

Ras Al Ain, Small Auditorium 05:00-07:00 p.m.
"Knowing the other: Greek-Arab relations in literature"

Program of the Event:

05:00-05:20 p.m.:
• Welcome address by H.E. The Ambassador of Greece, Mr. Iraklis Asteriadis.
• Presentation by Henry Diab, Lund University, Director of Studies, Centre for Languages and Literature, "A Fruitful Cooperation- Programs of Exchange and Cooperation between Lund University and the University of Jordan".
05:20-05:50 p.m.:
• Assistant Professor Vassilios Sabatakakis, Lund University, Centre for Languages and Literature, Department of Greek Studies:
"Knowing the other: How the Byzantines and the Arabs described each other in medieval literature"
05:50-06:30 p.m.:
• Lecturer Vassilios Ikonomidis, University of Jordan, Department of European Languages, Section of Greek Language and Culture:
"Knowing the other: Translating modern and contemporary Greek and Arabic Poetry and Prose- Samples of an ongoing project"
Excerpts of poetry and prose will be recited by the speaker and his students of the Greek Section at U.J.: Luma Kalaji, Rita Qaqish, Samah Talalah, Fida A. Karim, Abd Al Fatah Shaheen

06:30- 07:00 p.m.: Reception

Labels: , , , , ,

Saturday, January 10, 2009

A night of tribute

I just came back from a fund raising concert/event at the University of Jordan, for the suffering people of Gaza, under the title "A Night of Tribute to Gaza". Poetry, songs, dances, a lively tableau behind the artists, in a traditional style, of a sky line (perhaps in Jerusalem), full of symbols, the oud, the sword, the faceless woman, the church, the mosque, the Mediterranean sacrifice of the cockerel. Culture, indeed; I mean music, speech, the sense of festivity, the interaction... so many things that the West tries to escape focusing, unilaterally, on the description of Hamas as an islamist front, and the Israelis annihilate as non-existent.
Voula had called me few hours ago, letting me listen to the shouts of the Palestinian youth voices, during a demonstration in the heart of Athens.
Μόλις επέστρεψα από συναυλία-παράσταση με τίτλο "Νύχτα αφιερωμένη στη Γάζα". Διοργανώθηκε στο Πανεπιστήμιο μήπως και συγκεντρωθούν μερικά παραπάνω χρήματα για τα αναγκαία στους ανθρώπους της Γάζας που μέσα στο καταχείμωνο απέμειναν με σπασμένα τζάμια, χωρίς μια κουβέρτα, όταν βέβαια δεν τρέχουν αλλόφρονες στα σοκάκια από το φόβο, ή την καταστροφή, ή και την παντελή θλίψη, που δεν αφήνει τόπο να σταθείς. Διάβαζα για γονείς που σπάζαν με πίκρα τα τζάμια στα παραθύρια τους, μην τύχει και θρυμματιστούν από τους κρότους και τους κλυδωνισμούς πάνω στα παιδιά. Τι νύχτες Ιανουαρίου, τι νύχτες 2009... Διαπιστώνω πόσο η πραγματικότητα είναι πιστή σε όρους μελοδραματικούς εδώ. Διαβάστηκαν ποιήματα, έπειτα τραγούδι, χορός και πιο πίσω ένα όμορφο ζωγραφισμένο πανό ως φόντο πολύχρωμο. Ο ορίζοντας παλαιστινιακής πόλης από κοντά: διέκρινα το ούτι, το σπαθί, το κεφαλοδέσι μιας γυναίκας δίχως πρόσωπο, τον σταυρό της εκκλησίας, το μισοφέγγαρο του τζαμιού, τον αρχέγονο κόκορα. Να ήταν η Ιερουσαλήμ, η πολιτεία της προσφυγιάς; Ο πολιτισμός σε δειγματοληψία: η μουσική, τα βήματα του ντάμπκε (παραδοσιακού και διαδεδομένου χορού των Αράβων, ιδίως της Παλαιστίνης, του Λιβάνου, της Συρίας, και της Ιορδανίας), ο ποιητικός λόγος, η επικοινωνία του κοινού θερμή και φωναχτή... Όλα αυτά που η Δύση συνήθως φροντίζει να καλύπτει με γενικεύσεις περί ισλαμιστών της Χαμάς, ωσάν να μην υπάρχει τίποτε άλλο (σαν, επί παραδείγματι, να λέμε ότι η Ιταλία είναι ο Μπερλουσκόνι και η νεανική καράφλα του, ή ότι στην Αμερική υπάρχουν μόνο κάτι μαύροι κύριοι επιτυχημένοι), οι δε άλλοι, τα θεόθεν προορισμένα τέκνα του Δαυίδ, αμφισβητούν καν ότι υφίστανται οι άνθρωποι αυτοί, η παιδεμένη κουλτούρα τους.
Πριν λίγες ώρες, μου είχε τηλεφωνήσει η Βούλα, για ν' ακούσω από το τηλέφωνό της την Παλαιστινιακή νεολαία που διαδήλωνε στο Σύνταγμα. Φώναζαν στ' αραβικά "με την ψυχή, με το αίμα μου θα υπερασπιστώ τη Γάζα". Απόδειξη δυνάμει ύπαρξης των δύο επικίνδυνων συστατικών της ανθρώπινης κατάστασης.

Labels: , , ,

Friday, December 12, 2008

Αθήνα, Αθήνα... μικρό γαλάζιο κρίνο/ Athens, Athens, Little Blue Lilly.


Η μικρή μας πολιτεία είναι ωραία
έχει τα πάντα,
θα εκραγεί από ευτυχία

έχει δρόμους, ανηφόρες, κατηφόρες,
μαγαζιά όλες τις ώρες ανοιχτά, λεωφορεία,
ρετιρέ ψυχιατρεία,
για όσους δε μπορούν ν' ακούνε
την απέναντι κυρία που ουρλιάζει
που όλο λέει πως η μικρή μας πολιτεία
είναι ωραία και ότι σε λίγο θα εκραγεί από ευτυχία.
Η μικρή μας πολιτεία είναι ωραία έχει τα πάντα
θα εκραγεί από ευτυχία
έχει νόμους, υπονόμους, αστυνόμους,
παρανόμους, ταχυδρόμους,
δε θα τους αφήσουμε ποτέ ξανά στο σπίτι μόνους
όσους δε μπορούν ν' ακούνε
την απέναντι κυρία που ουρλιάζει
που όλο λέει πως η μικρή μας πολιτεία
είναι ωραία κι ότι σε λίγο θα εκραγεί από ευτυχία

Έχει σκύλους, έχει γάτες
συνεπείς επαναστάτες θα μου πούνε
πότε κάνω λάθος, πότε μ' οδηγεί το πάθος
στη διαστροφή, στην καταστροφή
θα 'ρθουν να σε σώσουν την κατάλληλη στιγμή

Παύλος Παυλίδης & B-Movies - Η μικρή μας πολιτεία, Άλλη μια μέρα

Our small city is pretty
Everything is available
It will explode out of happiness
It has gotten streets, uphill ways and ways downhill

shops are kept open, it has gotten buses, roofs,
mental hospitals for those
who cannot bear the screaming lady
that assures us that our small city is pretty
and will shortly explode out of happiness

November 1985, the assassination of Mikhalis Kaltezas

Our small city is pretty
Everything is available
It will explode out of happiness
It has gotten laws, sewers, policemen, outlaws, mailmen
we won't let them again at home alone those who cannot bear the screaming lady that assures us that our small city is pretty and will shortly explode out of happiness
It has gotten dogs and cats
consistent revolutionaries to tell me
when I am wrong,
when I am led by passion to perversion or destruction and who will come to rescue me on time.

Paulos Paulidis and B-Movies, Our Small City, One Day more

Α! και να μην ξεχάσω, "Καλά Χριστούγεννα"


Labels: , , , , ,

Thursday, September 11, 2008

effective signifier

photograph by Sean Duggan
Μου τηλεφώνησε προχτές αγαπημένος Ιορδανός φίλος, μηχανικός, που, άγνωστο πώς, κατήντησε τοπικός έπαρχος του μάρκετινγκ πωλήσεων σε μεγάλη εταιρία, δε μας ενδιαφέρει ποια. Με ρωτούσε με τη βιασύνη που επιβάλλει ένα έργο με προθεσμίες, τι θα διάλεγα ως αντιπροσωπευτικό για την Ελλάδα, ένα πράγμα που σαν το δει ο Έλληνας θα πει ότι τον εκφράζει κι αν το δει ο αλλοεθνής θα του θυμίσει Ελλάδα ή, έστω, δε θα τον ξενίσει. "Όπως με τα ζυμαρικά ο Ιταλός, ή με τις σοκολάτες γάλακτος ο Ελβετός, κάτι τέτοιο," είπε. Απρόσεκτα κι εγώ του απάντησα "Ας είναι το τυρί φέτα και οι ελιές Καλαμών και το μέλι," σα να μιλούσα για διαφημιστική καμπάνια του ΕΟΜΜΕΧ, αυτές που βρίσκει κανείς και στο αθηναϊκό τους πρατήριο: η υφαντή κάπα της γιαγιάς κι επάνω η γλυπτή γκλίτσα του παππού κι ένα πήλινο κιούπι με ελιές ή πλαστικά ρόδια από κάποια αειφόρο ροδιά πολυεστέρα.
Έπειτα σκεφτόμουν ότι μόνον οι ιστορίες είναι το αξιόπιστο σημαίνον για την Ελλάδα, αυτές που χάνονται στη βουβαμάρα πια, τρώγοντας από μέσα το καρύδι, ώσπου αδειάζει και τρίβεται στο απαλότερο άγγιγμα. Κι αντί για "κρακ", λέει "δεν το άκουσα αυτό ποτέ." Η παραδοσιακή μαρτυρία αναδιπλασιάζει μαγικά, η επιστημονική ερμηνεία πολλαπλασιάζει προσεκτικά και η κατανάλωση μονολογεί και μονοσημαίνει. Αν ο κόσμος είναι ποίημα, στην παράδοση είναι ένα ποίημα και η αντανάκλασή του σε μια κούπα από αμίλητο νερό. Το άλογο έχει δίπλα του τον ιππόκαμπο, το αρνί τον αφρό των κυμάτων, ο ήλιος την καημένη και καμμένη αδερφή του, τη σελήνη, η γυναίκα τη γοργόνα, και τ'άστρο τον αστερία. Ο πλάτανος έχει το γιούσουρι, το παυσίλυπο.

Το γιούσουρι
.
Το γιούσουρι είναι δεντρί που φυτρώνει στον πάτο της θάλασσας, με κορμό και κλαδιά χωρίς φύλλα. Είναι ζωντανό πράμα, και για να το κόψεις πρέπει να το βρεις στον ύπνο του. Για τούτο οι σφουγγαράδες, άμα τ'απαντήσουν, κοντοζυγώνουν σιγά και ό,τι πρωτοκόψουν με το πριόνι. Άμα ξυπνήσει , δεν κόβεται.
Ένα γιούσουρι μεγάλο σαν πλατάνι βρίσκεται στον κόρφο του Βόλου, απάνου σ'έναν πάγκο δεκαφτά οργιές του βάθους. Είναι στοιχειωμένο. Ένας σφουγγαράς ένα κλαδί έκοψε από δαύτο τον παλιόν καιρό.
Άμα βγει από το νερό, το γιούσουρι είναι κιτρινοπράσινο. Έπειτα παίρνει και μαυρίζει, ώσπου στο τέλος γίνεται κατάμαυρο.
Στα Γεροσόλυμα κάνουν κομπολόγια και σταυρούς από δαύτο. Μοσκοβολάει τόσο, που ανασταίνει. Όταν έχεις λύπη και το κρατάς, σκάει. Έπειτα μαζώνει πάλι.

I translate:
Ghiousouri.

Ghiousouri is a tree that grows on the seabed, with trunk and branches, without leaves. It is a living creature and in order to cut part of it, you have to find it while it sleeps. For that, the sponge divers, whenever they come across one of them, they approach gently and whatever they manage to cut by the first axe-blow they get it; once it wakes up, it is impossible to cut it.
At the gulf of Volos there is a ghiousouri as big as a plane tree, growing on a slab, fifteen fathoms deep.It is haunted. It once happened that a sponge diver cut in the old times a whole branch from it.
When brought out of the water, ghiousouri is green and yellow. Afterwards, it starts getting darker till it becomes all black at the end.
In Jerusalem they make rosaries and crosses from it. It smells so sweet that it rejuvenates you. If you hold it while sad, it cracks. But afterwards it becomes concrete again.

Labels: , ,

Tuesday, September 02, 2008

Επερώτηση

Λίγο πριν την αρχή της χρονιάς στα σχολεία, στα φροντιστήρια, στα εκπαιδευτήρια, στα πανεπιστήμια, λίγο πριν το μοίρασμα των βιβλίων ή τη σχεδόν βέβαιη διαπίστωση του αβδηριτισμού ενός φανφαρονικού κράτους που ζει για τις ειδήσεις των οκτώ και τριάντα, το εσπέρας (πώς να τις γεμίσει και πώς να τις αδειάσει),
Λίγο πριν την αρχή και της δικής μου δουλειάς, πάντα λίγο αμήχανα μπροστά στις καινούργιες φυσιογνωμίες της νεότητας,
στέλνω μήνυμα στον κανένα να μου μεταφράσει ως γύμνασμα το παρακάτω:

ΚΑΙ ΠΡΩΤΑ ΑΠΟ ΟΛΑ, ΤΙ ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑ: ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ, ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ, ΤΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ, ΠΟΥ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΓΑΜΟ, ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ ΚΙ ΑΚΙΝΗΤΟ, ΜΕ ΠΛΗΡΩΜΗ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΥΠΟΤΑΓΗ ΤΟΥ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΘΕΝΤΟΣ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΔΙΑΠΛΑΣΗ ΕΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, ΜΕ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΝΕΙΡΙΚΗΣ ΔΟΜΗΣ, ΜΕ ΑΓΩΝΙΑ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΜΕ ΔΙΑΘΕΣΕΙΣ ΜΙΑΣ ΙΠΤΑΜΕΝΗΣ ΦΥΓΗΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΑΣΤΡΑ ...
-Μάνος Χατζιδάκις


Σημειώσεις

1. Στην επερώτηση δε σημειώνεται το ερωτηματικό. Όμως στη βιαστική ομιλία του (Βλ. Κωνσταντίνος Βήτα, Transformations, 2003, 14. Ιντερλούδιο ΙΙ) ένα ερωτηματικό διατρέχει όλες τις λέξεις του και τις κινεί. Ας χωρίσουμε εδώ είδη ερωτήσεων: Ευθείες, Πλάγιες, Μερικής Άγνοιας, Ολικής Άγνοιας, Ρητορικές, Εναγώνιες: που είναι όπως οι ευθείες, στρίβουν όμως, γωνιάζουν, προς-καθ'εαυτόν.
2. ΓΙΑ: εδώ με τη σημασία του "ή", όπως στα δημοτικά τραγούδια.

Έξοχο το εράνισμα/σύνθεση στο www.physiodifis.blogspot.com
Για δείτε...

Labels: , , , ,

Sunday, August 31, 2008

Ξυπνήσατε - Ακούσατε !

Μσαχαράτι, νέοι στο δρόμο πριν το ξημέρωμα

Καλό Ραμαζάνι Φίλοι!!!

Labels: ,

Sunday, July 08, 2007

Θαυματουργές Πατρίδες...


Τέλειωσε κι αυτό σαν όνειρο. Ή, μάλλον, ξεκίνησε σαν όνειρο ευχάριστο που το αχνοθυμάσαι καθώς βυθίζεσαι σε γενναιόδωρο ύπνο, και τέλειωσε σαν το σταθερό εφιάλτη που ακολουθεί σε βαθύτερες περιδινήσεις της συνείδησης.
Αυτή η ιστορία με την ανάδειξη των επτά νέων θαυμάτων του κόσμου υπέπεσε στην αντίληψή μου τον περασμένο χειμώνα χάρη σε μήνυμα που μου προώθησε φίλος του διαδικτύου. Είχε να κάνει με την Ιορδανία και την υποψηφιότητα της Πέτρας απ΄όσο θυμάμαι. Διάβασα έπειτα το σκεπτικό αυτής της μη κερδοσκοπικής καμπάνιας χάριν κερδοσκοπίας: να καθαριστεί ο αρχαίος κατάλογος των κατεστραμμένων μνημείων (μόνον η πυραμίδα του Χέοπος στέκει απ'αυτόν σε μορφή αναγνωρίσιμη) και να βρουν την ευκαιρία άλλα μνημεία διαφορετικής περιόδου και, προ πάντων, γεωγραφικής θέσης να μπουν στη λίστα του αξιομνημόνευτου (οι απαιτήσεις ενός πολιτισμού πληροφορίας υπαγορεύουν short-lists). Φτάνει πια με τη Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Τότε, πριν ζεσταθεί το θέμα, πριν αρχίσει η χρονική προθεσμία να δίνει τη μορφή του κατεπείγοντος, είχα ψηφίσει για την Ακρόπολη, την Πέτρα, την Αγία Σοφία, το Κολοσσαίον, έναν σίντο ναό στο Κιότο, τη νήσο του Πάσχα και δε θυμάμαι τι άλλο. Ε! καλά είπα... αφού είναι μια διαδικτυακή κίνηση, ας παίξω.
Ύστερα ήρθαν τα άσχημα: η Πέτρα ξαφνικά έγινε ο τόπος της εθνικής υστερίας στην Ιορδανία. Άρχισαν να εμφανίζονται παντού γιγαντοαφίσες με τον δικτυακό τόπο και την παρότρυνση προς τους πολίτες να ρίξουν το κουκί τους. Όπου γέφυρα και σταυροδρόμι, εκεί και η προσταγή της νομιμοφροσύνης προς την πατρίδα. Στο Πανεπιστήμιο, κάμποσες φορές εμφανίστηκαν τέντες με υπολογιστές όπου οι φοιτητές καλούνταν να ψηφίσουν μαζικά και κατ'επανάληψη. Στο τέλος μάλιστα, γύρω στο Μάιο, μπροστά στο εστιατόριο της Πανεπιστημιούπολης, είχε στηθεί μια τέντα επί κάποιες μέρες για όσους δεν είχαν το χάρισμα της τεχνογνωσίας, με χειρόγραφες αιτήσεις, κρατικούς υπαλλήλους με μίζερα κοστούμια, εθνικά εμβατήρια και τη φωτογραφία του βασιλιά αντί για το μνημείο: είχε κι αυτό απροκάλυπτα πια μετατραπεί σε δημοψήφισμα νομιμοφροσύνης και πατριωτισμού. Δε θα με πείραζε ίσως αν δεν ήξερα πολύ καλά την άγνοια των φοιτητών μου σχετικά με την αξία των πολιτισμών που άκμασαν και δημιούργησαν στη βασανισμένη και ταραγμένη περιοχή. Οι Ναβαταίοι τους είναι σχεδόν άγνωστοι. Οι επισκέψεις στην Πέτρα δεν είναι ο κανόνας για τους περισσότερους. Επιπλέον, το μάθημα των θρησκευτικών τους έχει οπλίσει με μια αυτόματη περιφρόνηση για ο,τιδήποτε έχει κατασκευαστεί πριν από την εποχή της δράσης του Προφήτη. Όλα, φύρδην-μίγδην, πετιούνται στην περίοδο "της άγνοιας" (τζαχιλίγια) σαν ενδείξεις ενός παρακμιακού, ανήθικου, ειδωλολατρικού κόσμου. Πριν από τη σωτηρία. Το μνημείο πάλι, πελώριο, υπέροχο, επιβλητικό, τόσο ελληνιστικό, είναι παρατημένο στη φθορά: η ρόδινη πέτρα του κατατρώγεται από τα νερά κι από τους απρόσεκτους τουρίστες που το αντιμετωπίζουν κάποτε ως χώρο extreme sports. Μόνο το ακριβό εισιτήριο υποδεικνύει την αξιολόγηση της Πολιτείας. Το σχετικό υπουργείο ονομάζεται "Υπουργείο Αρχαιοτήτων και Τουρισμού", είναι δε διαφορετικό από το Υπουργείο Πολιτισμού. Αρχαιότητα=Τουρίστας... Εισιτήρια.
Φοβήθηκα ότι και στην Ελλάδα αντίστοιχα φαινόμενα θα είχαν κάνει την εμφάνισή τους, αν και οι δικτυακοι τόποι δεν έδιναν πολλές πληροφορίες για την ψηφοφορία. Ανακουφίστηκα στην Αθήνα όταν είδα ότι όλα ήταν στο ράθυμο ρυθμό τους, δεν είχε γίνει άλλο ένα σημείο υστερικής συνειδητοποίησης της ταυτότητας. Αλλιώς, ποιος μας έσωζε! Έχουμε ειδικότητα στα παρόμοια. Έτσι, η μεν Πέτρα επελέγη, η δε Ακρόπολη θα χορταριάσει στην αφάνεια. Νομίζω πως είναι ευλογία που η λίστα την άφησε απ'έξω: ο αριθμός των επισκεπτών είναι κιόλας υπερβολικός για τις ανάγκες της αρχαιολογικής μέριμνας και της συντήρησης του μνημείου.
Λεπτομέρεια: την ώρα που οι Ιορδανοί είχαν φέρει τον dj Τιέστο για υπερθέαμα ήχου και φωτός εν αναμονή των αποτελεσμάτων, κάτω από την Ακρόπολη τραγουδούσε η Φαϋρούζ.

Labels: , , , ,

Saturday, March 17, 2007

Joyce Hatto as a Heroine

I have the ingredients, let me cook (originally from http://www.wowe.it/)

When I first read Denis Dutton's article on Joyce Hatto (IHT, Febr.26. 07) I thought this is it: The Granny is a heroine and a symbol for much of the cultural production of our era. I tried to make a link to the original article but it does not really work,(oh thanks Denis Dutton, he sent me the link :) That was kind) because they have a policy of 7 days only access. So let me summarize it: Born in 1928 to a music-loving London antique dealer, Joyce Hatto was a mediocre pianist throughtout her career. She had few moments of glory, but then, when in 1972 she was diagnosed with cancer, she retired with her recording engineer husband to a village not far from Cambridge. In 1989, she surprised the critics for the CDs she started releasing through the small record label run by her husband. Nobody would have expected so much passion and late talent from her. The phenomenon continued growing and the CDs became numerous, restless granny. Everybody was touched by the astonishing burst of musical energy that the old pianist was experiencing once her health got undermined by cancer. Articles and notes started appearing. Her last recording was supposedly done in 2006, from a wheelchair, few days before her death, at the age 77. Of course the last opus could not but be exceptional: it was "Les Adieux" (Farewell) of Beethoven.
She was said to set an example concerning the magical and slippery notion of talent and how it proceeds in an unexpected way. Middling-grade in her maturity, she became a superb pianist, with a message, in her late years. "Do not give up, talent may shower you with grace just two step before the tombstone". It is a positive message, for sure.

Now, for her bad luck (and her husband's) somebody noticed the similarity of her interpretation with the one of a Hungarian virtuoso (Lazlo Simon). And indeed when they checked it through the iTunes library, they found it identical. It was stolen then, and the recording engineer husband just modified it a bit. This way, from one check to the other, they found out that she had not recorded a tiny single piece, but everything was a "copy and paste" achievement. What was her trick? She chose not very well known to the West interpretations, delivered by semi-unknown but very talented musicians. Then she mixed them with recorded world famous orchestras, so that it would give the perfect result. Of course the critics got humiliated and reacted with exaggerated anger and disgust against the plagiarist couple.

Plagiarism (the action of copying some one's work and claiming it to be your own) is very well known in art, science and humanities. It is so common, that the artists and researchers spend considerable amount of time in proving that they did not steal from anybody (take a look at the ridiculously lengthy bibliography and annotation part of a PhD and you will know what I mean. Out of them all, the researcher was benefited from the 15%- maximum).

What are the foundations for this practice? The considerable ignorance of the general and specialized public. The urge to deliver, for practical reasons, while the person has no real interest at this stage to work with his/her heart/mind. The power of melodrama: "wow, look at her! she is terminally ill and God gives her immense power to accomplish her mission". But on the other hand, I do not believe that much of what we do is genuine, something of our own. Like the cows in the green fields, we ruminate, we ruminate, we ruminate.

Labels: , ,